Van vuurwerk naar kunstwerk

mariekeUncategorized0 Reacties

Orson Welles, The Stranger

In 2018 gaan we het helemaal anders doen. Gezonder leven, meer tijd doorbrengen met familie en vrienden, verstandig omgaan met geld, opruimen, succes hebben en gelukkig worden. 2018 wordt ons jaar. Daarvoor moet eerst het oude jaar opgeruimd, teruggeblikt, afgeteld en weg geknald.

Als je erover nadenkt, is het natuurlijk een idioot feest. Oliebollen eten om te vieren dat je gaat afvallen. Champagne omdat je nu echt minder gaat drinken. En rotjes, bommen en carbid omdat we nou eindelijk eens aardig tegen elkaar gaan doen. De tradities van oud en nieuw zijn al even onzinnig als die van sinterklaas. Maar dat is nu juist het punt van rituelen en tradities: ze zijn niet rationeel. Je kunt ze niet uitleggen, maar ook niet missen.

Het ritueel kan echter prima zonder vuurwerk, betoogt Christiaan Weijts in NRC. Hij pleit voor een verbod. In zijn opiniestuk beschrijft hij de jaarwisseling als zuiveringsritueel: magisch, instinctief, zintuigelijk. Niet iets wat je met logisch denken te lijf kunt. Daarom komt hij met een alternatief: laat kunstenaars een nieuw ritueel bedenken. Waarom kunstenaars? Volgens Weijts omdat kunstenaars vertrouwd zijn met “het delicate proces tussen sturen en vrijlaten, tussen orde en regelloosheid, van ín de samenleving staan en ertegen rebelleren.” Anders gezegd: kunstenaars hebben verstand van afbreken en opnieuw beginnen. Van oud en nieuw en het pijnlijke hobbeltje ertussen. Weijts gaat nog een stap verder: maak van oud en nieuw zélf het kunstwerk.

Goed plan, ik ben vóór. Met de tientallen miljoenen die we jaarlijks aan vuurwerk besteden, kan een kunstenaar beslist iets leuks doen. Iets waar we allemaal plezier aan beleven. Iets met licht en donker, herrie en stilte. Hoe zou uw nieuwe oudjaar eruitzien?

Mijn ideale oudejaarsritueel weet ik al: musea die op de laatste dag van het jaar 24 uur geopend zijn voor de vertoning The Clock van Christian Marclay. The Clock: een montage van duizenden stukjes film en tv met klokken, horloges, mensen die vertellen hoe laat het is, waarbij de tijd van de film gelijkloopt met de werkelijke tijd. Is er een mooiere manier om af te tellen?

Christian Marclay, fragment uit The Clock (2010)
Boven: scène uit uit The Stranger van Orson Welles, te zien in The Clock

Deel dit bericht

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *